Mr. J.S. (Hans) Wiersma FB
Wijziging onderwijsvrijstelling omzetbelasting
De Raad van de Europese Unie heeft een verordening aangenomen die leidt tot veranderingen in de Nederlandse vrijstelling in omzetbelasting voor beroepsonderwijs. De veranderingen zouden oorspronkelijk per 1 juli 2006 ingaan, maar de invoeringsdatum is steeds verschoven, en uiteindelijk pas per 1 juli 2010 ingevoerd. In dit artikel geef ik een toelichting op de huidige Nederlandse onderwijsvrijstelling, de wijziging en de gevolgen daarvan.
Huidige onderwijsvrijstelling
Op dit moment geldt in Nederland een vrijstelling voor het zogenaamde beroepsonderwijs. Degene die het beroepsonderwijs verzorgt, is over de vergoeding voor zijn onderwijsprestaties geen omzetbelasting verschuldigd. Daar staat tegenover dat de instelling waar het onderwijs plaatsvindt de aan haar in rekening gebrachte omzetbelasting op ingekochte goederen en diensten niet als voorbelasting kan verrekenen. In Nederland geldt de vrijstelling niet alleen voor beroepsonderwijs in strikte zin (zoals een opleiding voor een specifiek vak of beroep of beroepsherscholing), maar ook voor andere opleidingen en cursussen die in strikte zin niet aan te merken zijn als beroepsonderwijs. Hierbij wordt gedoeld op opleidingen die zijn gericht op het functioneren in een (toekomstige) werkkring. Het gaat om diverse opleidingen en cursussen die door reguliere en commerciële instellingen worden aangeboden, zoals tekstverwerkingscursussen, managementcursussen, automatiseringscursussen en sollicitatiecursussen. Niet onder de onderwijsvrijstelling vallen cursussen met een vrijetijdskarakter en cursussen die in de eerste plaats zijn gericht op de verwerving van vaardigheden in de persoonlijke levenssfeer.
Het onderwijs gericht op het functioneren in een (toekomstige) werkkring is op grond van de Nederlandse wettelijke regeling vrijgesteld van omzetbelasting. De staatssecretaris van Financiën heeft, in afwijking van de wettelijke regeling, in een goedkeuring een keuzerecht gegeven aan de verstrekker van onderwijs dat is gericht op het functioneren in een (toekomstige) werkkring. De onderwijsverstrekker kan er per cursus voor kiezen om de vrijstelling toe te passen of omzetbelasting in rekening te brengen. De keuze kan per jaar worden gemaakt. Vooral commerciële onderwijsinstellingen maken gebruik van de mogelijkheid om over de vergoeding voor hun cursussen omzetbelasting in rekening te brengen.
Wijziging onderwijsvrijstelling omzetbelasting per 1 juli 2010
Als gevolg van de wijziging van de onderwijsvrijstelling omzetbelasting per 1 juli 2010 geldt met ingang van die datum de onderwijsvrijstelling alleen voor:
1 Onderwijsinstellingen opgenomen in het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs (CRKBO).
2 Beroepsopleidingen verstrekt door bekostigde instellingen, genoemd in de bijlage van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderwijs (WHW) of bedoeld in de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB).
3. Wettelijk erkende beroepsopleidingen - in het bijzonder beroepsopleidingen die geaccrediteerd zijn in het Centraal Register Beroepsopleidingen (CREBO) dan wel het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO).
Gevolgen van opneming in het CRKBO
Onderwijsinstellingen die zich per 1 juli 2010 laten opnemen in het CRKBO zijn voor alle door hen verzorgde cursussen vrijgesteld van omzetbelasting. De mogelijkheid om per cursus te kiezen voor de vrijstelling of voor btw-heffing is vervallen. Het is daarom met ingang van 1 juli 2010 niet meer mogelijk om binnen één rechtspersoon zowel belaste als vrijgestelde cursussen te verzorgen.
Meer informatie over het CRKBO is beschikbaar via de website www.crkbo.nl. Daar kunnen onderwijsinstellingen die beroepsopleidingen verzorgen zich aanmelden voor opneming in het CRKBO. Het is van belang dat zij dat zo spoedig mogelijk doen.
Overgangsregeling
Voor cursussen waarvoor verplichtingen zijn aangegaan vóór 1 juli 2010 geldt tot 1 januari 2011 de oude regeling: keuze per soort cursus. Met ingang van 1 januari 2011 geldt ook voor de cursussen waarvoor vóór 1 juli 2010 verplichtingen zijn aangegaan de nieuwe regeling: alleen vrijstelling voor onderwijsinstellingen opgenomen in het CRKBO. Vanaf 1 juli 2010 geldt niet langer de keuzemogelijkheid voor belast of vrijgesteld beroepsonderwijs.
Er rest echter slechts een korte tijd tot inwerkingtreding van de nieuwe regelgeving. Bovendien is tijd gemoeid met het uitvoeren van de audit, nodig voor erkenning en opname in het CRKBO. Daarom zullen niet alle instellingen die dat wensen al op uiterlijk 1 juli 2010 in het CRKBO zijn opgenomen. Om te voorkomen dat die instellingen gedurende een relatief korte periode omzetbelasting in rekening zouden moeten brengen, wordt goedgekeurd dat deze instellingen de vrijstelling blijven toepassen in de periode tussen 30 juni 2010 en de datum waarop die instelling in het CRKBO is opgenomen. Hierbij geldt als voorwaarde dat de betrokken instelling zich vóór 1 janauri 2010 heeft aangemeld voor opname in het CRKBO en uiterlijk op 1 april 2011 in dat register is opgenomen.
Positie ZZP'ers/zelfstandige docenten
Voor ZZP'ers die docent bij een beroepsopleiding zijn of die zelf een beroepsopleiding verzorgen, zijn er twee mogelijkheden om onder de onderwijsvrijstelling te blijven vallen:
- ZZP'ers/zelfstandige docenten die worden ingehuurd door een onderwijsinstelling die in het CRKBO is ingeschreven, kunnen zich bij het CRKBO als ZZP'er inschrijven. De activiteiten die zij voor de onderwijsinstelling verrichten zijn dan vrijgesteld van omzetbelasting.
- ZZP'ers/zelfstandige docenten die zelf rechtstreeks beroepsonderwijs verzorgen, moeten zich als ‘gewone' onderwijsinstelling in het CRKBO registreren.
ZZP'ers/zelfstandige docenten krijgen 3 maanden extra tijd om in aanmerking te komen voor de btw-vrijstelling voor beroepsopleidingen. De ZZP'ers moeten zich vóór 1 januari 2011 melden bij het CRKBO en aan de daar gestelde kwaliteitseisen voldoen. Bovendien moeten zij vóór 1 april 2011 zijn ingeschreven in het CRKBO. De ZPP'ers kunnen dan de btw-vrijstelling blijven toepassen over de periode tussen 30 juni 2010 tot de datum van inschrijving in het register.
Hans Wiersma is werkzaam bij de Jong&Laan. Mocht u vragen hebben naar aanleiding van dit artikel, dan kunt u bij hem terecht. Maar ook zijn collega's bij een van de andere bij Het Regionaal Alternatief aangesloten kantoren helpen u graag verder. Voor contactinformatie klik hier.
November 2010


