Vrijgestelde schenkingen aan sportverenigingen

Sportorganisaties hebben een grote maatschappelijke functie, en sportbeoefening is van groot belang voor de volksgezondheid. Sportinstellingen worden - net als kerken en stichtingen - vaak gefinancierd door schenkingen van particulieren. Onze regering ziet dit belang in, en streeft ernaar om de financiering door particulieren fiscaal te begeleiden.
Vanaf 1 januari 2009 gold een vrijstelling in de Successiewet voor een zogenaamde ‘specifiek nut beogende instelling' (SNBI), en giften aan deze instellingen waren fiscaal aftrekbaar. Een sportorganisatie die was aangesloten bij een door de minister aangewezen landelijke sportorganisatie zou worden aangemerkt als een SNBI. Deze aanwijzing heeft echter nooit plaatsgevonden, waardoor de regeling in feite een ‘dode letter' was.

De fiscale praktijk vanaf 1 januari 2010
Met ingang van 1 januari 2010 is de ‘nieuwe' Successiewet 1956 van kracht geworden. In deze wet is ook het regime voor ‘algemeen nut beogende instellingen' (ANBI) en ‘sociaal belang behartigende instellingen' (SBBI, de vervanger van de hierboven genoemde SNBI) gewijzigd. Giften en schenkingen aan ANBI's en SBBI's zijn vrijgesteld van schenk- en erfbelasting. Schenkingen gedaan door een SBBI zijn echter niet vrijgesteld, schenkingen door een ANBI wel.
Giften gedaan aan een (bij de belastingdienst geregistreerde) ANBI blijven aftrekbaar voor de inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen. Normale giften en schenkingen gedaan aan een SBBI zijn echter in beginsel niet aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. Op deze regel bestaat één uitzondering: zogenaamde notariële lijfrenteschenkingen. Deze kunnen voor met name sportverenigingen uitkomst bieden. Onder bepaalde voorwaarden blijven deze schenkingen namelijk wél aftrekbaar voor de inkomstenbelasting.
De gestelde voorwaarden aan de sportvereniging zijn:
• ten minste 25 leden;
• niet belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting;
• volledige rechtsbevoegdheid (statuten zijn vastgelegd in een notariële akte);
• gevestigd binnen Nederland, de Europese Unie, de Nederlandse Antillen of Aruba.
En voor de lijfrenteschenking:
• vastgelegd in een notariële akte;
• waarin de verplichting is opgenomen de schenking gedurende minimaal vijf jaren jaarlijks uit te keren.
Voor deze giften geldt geen drempel en geen maximum. Verder mag aan de verkrijging geen opdracht verbonden zijn, die ervoor zorgt dat de verkrijging niet kan worden besteed in het belang van de sportbeoefening. Dit om te voorkomen dat er voor een sportorganisatie lasten ontstaan die niet in het belang zijn van de sportbeoefening.

Meer duidelijkheid gewenst
Tot slot is het voor met name de vrijstelling voor de schenk- en erfbelasting nog van belang of de sportvereniging kwalificeert als SBBI. Wat moet onder sociaal belang worden verstaan? Volgens de toelichting op de wet in ieder geval ‘met en voor mensen', verder blijft het nog onduidelijk.
In tegenstelling tot het regime voor de ANBI, wordt een SBBI niet als zodanig bij een voor bezwaar vatbare beschikking door de belastingdienst aangewezen. Er is - anders dan bij ANBI's - ook geen register voor SBBI's. Indien een sportvereniging ‘zekerheid' wenst over haar status als SBBI, lijkt overleg met de belastinginspecteur (vooralsnog) de enige mogelijkheid.
Naast het behartigen van het sociaal belang, stelt de wet nog de volgende eisen om als SBBI aangemerkt te worden:
• De werkelijke werkzaamheden van de instelling komen overeen met de doelstelling.
• De instelling is niet aan een winstbelasting onderworpen of is daarvan vrijgesteld.
• De leden ontvangen geen geld voor verrichte werkzaamheden voor de instelling.
• De instelling is gevestigd in de Europese Unie, op de Nederlandse Antillen, op Aruba of in een bij ministeriële regeling aangewezen mogendheid.
• Aan de verkrijging van de schenking is geen opdracht verbonden. De schenking moet volledig kunnen worden gebruikt om het sociale belang te behartigen.

Robert Gall is werkzaam bij Horwath de Zeeuw & de Keizer. Mocht u vragen hebben naar aanleiding van dit artikel, dan kunt u bij hem terecht. Maar ook zijn collega's bij een van de andere bij Het Regionaal Alternatief aangesloten kantoren helpen u graag verder. Voor contactinformatie klik hier.

Mei 2010