Nieuwe regels voor personenvennootschappen
; "print"){kind=logo}
Publieke instellingen hebben vaak samenwerkingsverbanden met andere partijen. Dit kan samenwerking met zowel andere publieke instellingen als met ondernemingen (publiek-private samenwerking) betreffen. Dergelijke samenwerkingsverbanden kunnen op verschillende manieren worden vormgegeven. Bijvoorbeeld in de vorm van een zogenaamde personenvennootschap zoals een vennootschap onder firma (VOF) of een commanditaire vennootschap (CV). Hoewel de exacte datum nog niet vaststaat, zal de wetgeving op het gebied van personenvennootschappen naar verwachting binnen afzienbare tijd ingrijpend wijzigen. In dit artikel zal ik de belangrijkste veranderingen voor u schetsen.
Oude rechtsvormen eruit, nieuwe erin
Van de huidige personenvennootschappen gaan de maatschap en de VOF verdwijnen. Daarvoor in de plaats komen de stille vennootschap en de openbare vennootschap (OV). Het onderscheid tussen het uitoefenen van een ‘beroep' (maatschap) of ‘bedrijf' (VOF) komt te vervallen, zodat een onder gezamenlijke naam opererende maatschap en een VOF onder het nieuwe recht beide als OV verder zullen gaan. Maatschappen die onder gezamenlijke naam naar buiten treden worden bij invoering van de nieuwe wet overigens van rechtswege omgezet in een OV.
De CV blijft in enigszins gewijzigde vorm bestaan.
Nieuw is ook de mogelijkheid voor de OV en de CV om te opteren voor rechtspersoonlijkheid; men spreekt dan van een OVR, respectievelijk een CVR. Het hebben van rechtspersoonlijkheid houdt in dat een OVR of CVR zelfstandig rechten en plichten kan hebben. Zo kan bijvoorbeeld een OVR zelf eigenaar van een pand zijn, terwijl dit pand bij een OV de gezamenlijke eigendom van de vennoten van de OV is.
Aansprakelijkheid
Onder de nieuwe regels zijn de vennoten in een OV of de zogenaamde beherende vennoten in een CV in beginsel hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de vennootschap, zij het dat hierop (beperkt) uitzonderingen mogelijk zijn. De keuze voor rechtspersoonlijkheid verandert hier niets aan, zodat de hoofdelijke aansprakelijkheid ook geldt voor een OVR of een CVR.
Met name voor de vennoten in een maatschap betekent dit een aanzienlijke verzwaring van hun aansprakelijkheid.
Voor de commanditaire vennoten in een CV of CVR geldt als uitgangspunt - net als onder de oude wetgeving - dat zij slechts aansprakelijk zijn tot hun aandeel in het kapitaal van de CV/CVR. Overigens kan deze aansprakelijkheid in bepaalde situaties uitgebreid worden.
Omzettingsmogelijkheden
De nieuwe wetgeving biedt diverse mogelijkheden om van rechtsvorm te veranderen. Zo kan een OV wijzigen in een OVR en kan een OVR haar rechtspersoonlijkheid opgeven en een OV worden. Bovendien kan een OVR worden omgezet in een bv (en vice versa). Soortgelijke mogelijkheden zijn er ook voor de CV en de CVR.
Fiscale positie
Vanuit fiscale optiek zijn personenvennootschappen sinds jaar en dag ‘transparant', wat wil zeggen dat de personenvennootschap voor de inkomsten- en/of vennootschapsbelasting zelf niet belastingplichtig is. De vennoten zijn dat wel, ieder voor hun aandeel in het vermogen en het resultaat van de vennootschap. De nieuwe wetgeving brengt wat dit betreft geen veranderingen: de OV en de CV zijn fiscaal transparant, ook als zij kiezen voor rechtspersoonlijkheid.
Waakzaamheid is overigens geboden wanneer er onroerende zaken in het spel zijn: een OVR of CVR is namelijk wel belastingplichtig voor de overdrachtsbelasting. Dit vereist in voorkomende gevallen een zorgvuldige voorbereiding, om kostbare vergissingen te vermijden.
Conclusie
In voorkomende gevallen is het raadzaam om na te gaan of de bestaande overeenkomsten in verband met de komende wetgeving aanpassing behoeven. Dit om er voor te zorgen dat de lopende samenwerkingsverbanden ook onder de nieuwe regels de beoogde gevolgen hebben.
Robert Gall is werkzaam bij Horwath de Zeeuw & de Keizer. Mocht u vragen hebben naar aanleiding van dit artikel, dan kunt u bij hem terecht. Maar ook zijn collega's bij een van de andere bij Het Regionaal Alternatief aangesloten kantoren helpen u graag verder. Voor contactinformatie klik hier.
Mei 2010