Per 1 januari 2003 is het btw-compensatiefonds (BCF) in werking getreden. Door de invoering kunnen gemeenten, provincies en zogenaamde kaderwetgebieden een deel van de aan hen in rekening gebrachte btw declareren bij het BCF. Nu zij enige jaren met het BCF hebben gewerkt, is het goed opnieuw kritisch naar de processen met betrekking tot het BCF te (laten) kijken. Een goed middel daartoe kan de btw-scan zijn.
Niet alle btw kan bij het BCF worden gedeclareerd. Gemeenten (in het vervolg van dit stuk zal ik alleen spreken over gemeenten; wat voor gemeenten geldt, geldt echter ook voor de andere bijdrage gerechtigden van het BCF: de provincies en de plusregio's) hebben alleen recht op een bijdrage uit het BCF voor zover de gedeclareerde btw betrekking heeft op andere dan ondernemersprestaties. Gemeenten moeten daarom de inkoop btw scheiden in een aantal stromen, afhankelijk van de door de gemeente verrichte prestatie waarop de inkoop btw betrekking heeft. Bij elke binnenkomende factuur moet de gemeente zich afvragen: bestaat er recht op een bijdrage uit het BCF, bestaat er recht op aftrek, of dient de btw als kosten te worden beschouwd.
Schematisch kan dit als volgt worden weergegeven:
|
gemeente treedt op als |
gemeente over vergoeding |
aan de gemeente in rekening gebrachte BTW |
|
overheid |
geen btw verschuldigd |
compensatie |
|
ondernemer belast |
wel btw verschuldigd |
aftrek |
|
ondernemer vrijgesteld |
geen btw verschuldigd |
geen aftrek/geen compensatie |
Omdat facturen vaak zijn toe te rekenen aan meerdere prestaties van de gemeente, wordt de op een factuur aan de gemeente in rekening gebrachte btw op basis van forfaitaire percentages gesplitst in aftrekbare btw, bij het BCF te declareren btw en btw als kosten. Zo zal bijvoorbeeld de btw op aanschaf van computers bij de gemeente deels voor aftrek in aanmerking komen (belaste ondernemersprestaties als grondbedrijf), deels kunnen worden gecompenseerd (overheidsprestaties als verstrekken van paspoorten), deels als kosten moeten worden genomen (vrijgestelde ondernemersprestaties als onderwijs). Ten tijde van de invoering van het BCF is er veel aandacht besteed aan splitsing van de facturen.
Het nut van een btw-scan
Onze ervaring is dat gemeenten in de loop van de jaren steeds minder aandacht aan de btw en het BCF zijn gaan besteden. Zo blijken vaak de forfaitaire percentages niet meer up-to-date te zijn, is regelmatig verzuimd afspraken met de belastingdienst te maken over de forfaitaire percentages en de gevolgen van wijzigingen van deze percentages. Ook maken gemeenten niet altijd optimaal gebruik van de mogelijkheden die er zijn om btw als kosten te vermijden - in een aantal gevallen is het immers mogelijk btw als kosten om te zetten in aftrekbare en/of declareerbare btw.
De bij Het Regionaal Alternatief aangesloten partners kunnen met een btw-scan de btw positie van een gemeente snel in kaart brengen. Zij kunnen daarna bovendien bij eventuele vervolgacties als nader onderzoek, bijscholing en aanpassing van administratieve processen ondersteuning bieden. Ook coaching is mogelijk, als een gemeente de werkzaamheden zelf wil uitvoeren.
Hans Wiersma is werkzaam bij de Jong&Laan. Mocht u vragen hebben naar aanleiding van dit artikel, dan kunt u bij hem terecht. Maar ook zijn collega's bij een van de andere bij Het Regionaal Alternatief aangesloten kantoren helpen u graag verder. Voor contactinformatie klik hier.
Mei 2010


